MAYIS2022
ÖZLEN ÜSTÜN KAVALALI
Bir okulda 400 erkek arasında tek kız olmak
İzmir'de adım başı hoş bir hatıra veya hikayeye rastlamak gayet normal. İzmir Life ekibinin yayın koordinatörlüğünü yaptığı dergilerden biri olan ESİAD Yaşam dergisinin içerik toplantısı öncesinde tanıştığımız Ege Sanayicileri ve İşinsanları Derneği-ESİAD Genel Sekreteri Özlen Üstün Kavalalı ile yaptığımız kısa sohbette İzmir Saint Joseph'in ilk kız öğrencisi olduğunu öğrendiğimde gözlerim parladı. "İşte tam da bizim dergiye yakışır bir hikaye" dedim.
Hemen, söyleşi için söz aldım. Önce o anlattı ben dinledim, daha sonra okulda sınıf arkadaşları ile buluştuk. Hem okulun havasını kokladık, hem de erkeklerin ağzından okulun tek kız öğrencisini dinledik.
Özlen Üstün Kavalalı İstanbul doğumlu, "Hem İstanbullu hem İzmirliyim" diyor, çünkü babası İzmirli, annesi ise İstanbullu. Orta öğrenimine İstanbul Sainte-Pulchérie Fransız Kız Ortaokulu'nda başlamış, orada 2 yıl hazırlık okuduktan ve birinci sınıfı tamamladıktan sonra babasının işi nedeniyle İzmir’e taşınmışlar. Bizim hikaye de burada başlıyor zaten...
Saint Joseph'in kapısından bir kız nasıl girer?
İzmir 70'lerin son yıllarında bütün güzelliği ile onlara hoş geldiniz derken, bir büyük sorunu da önlerine koyuyor. Kentin Fransızca eğitim veren tek kurumu Saint-Joseph sadece erkek öğrenci alıyor. Ailesi başvurmak için okula geldiğinde “Saint-Joseph bir erkek okulu, kız öğrenci kabul edemeyiz, karma olması yönünde bir proje var, ancak öyle bir karar henüz yok” cevabıyla karşılaşmış. Bu karar nasıl mı çıkacak? Tabii ki Milli Eğitim Bakanlığı'ndan yani Ankara’dan... Bu noktada ileri vizyonlu bir kadın olan anneanne Sabahat Engür devreye giriyor. Hemen bir Ankara seyahati planlanıyor ve Milli Eğitim Bakanlığı'ndan randevu alınıyor. “Torunumu İzmir’deki Saint-Joseph’e yollamak istiyoruz, ama kız öğrenci olduğu için kabul edilmiyor, okulun karma olması yönünde bir girişim varmış, bunun hızlandırılması mümkün mü?” sorusuna alınan cevap "İzmir’den gelecek taleplerin kararın çıkmasında etkili olabileceği" şeklinde olunca Baba Arif Fevzi Üstün’ün arkadaşları organize olup Bakanlığa çok sayıda dilekçe gönderir ve sonunda 1978-1979 eğitim döneminin başlamasına çok az bir zaman kala kız öğrenci alınması yönündeki karar okula ulaşır.
Okul yönetimi zor durumda
Tabii bu kararın son anda çıkması okul yönetimini zor durumda bırakıyor. Özlen Üstün Kavalalı, okulun eski Türk Müdür Yardımcısı Cemal Bey ile konuşmaları şöyle anlatıyor; "Müdür yardımcısı soru ve sorunları ardı ardına sıralıyordu... 'Kız öğrenci için tuvalet yok, bu kadar kısa sürede tuvalet yapmamıza da imkân yok', 'Sainte- Pulchérie’den gelen transkripte el işi, dikiş dersi var. Burası erkek okulu, dikiş dersi verecek öğretmenimiz yok', 'Beden eğitimi dersi için nerede giyinecek?', 'Beden eğitimini erkeklerle mi yapacak?'. Sonuçta karar çıkmıştı ve ben Saint-Joseph’in ilk kız öğrencisi olma şansına eriştim. Sorunların hepsi bir şekilde halledildi. Mesela, kadın öğretmenlerin tuvaletini kullandım. Beden eğitimini erkek öğrencilerle birlikte gayet güzel yaptım. Hatta onlarla yarıştım."