MART2017 Ayse Perin (Tatari)
Kırsal Mimarlık ve Yerkesik Beldesi
Muğla il merkezinin güney batısında, Gökova Körfezi’nin kuzeyine uzanan Kıran-Marçal dağları üzerinde ve aralardaki ovalarda kurulan Yerkesik beldesi ve köyleri antik çağda Kayra-Klandos şehrinin bir parçası olarak görünmektedir. Bölgedeki ilk yerleşimlerin Oğuz Boyları’ndan olduğu ileri sürülmektedir. Ovaya hâkim bir tepede kurulan Yerkesik, 13. Yüzyıla kadar uzanan bir geçmişe sahip, Ve çevre köylerin lideri durumunda. Bu yerleşime bağlı 15 köyün kuruluş tarihi günümüzden 300–400 yıl öncesine kadar uzanıyor. Yerkesik beldesi ve köylerinde nasıl bir mimari var? Basit ve işlevsel… Elbette bu özelliklerle kırsal mimariyi tanımlıyoruz. Konut sadece barınak değil aynı zamanda depodur üretim birimidir. Kırda yaşayanlar sürekli üretirler. Konutların malzemesi taş ve ahşaptır. Anadolu’daki geleneksel konut mimarisinde çeşitli yaklaşımlar mevcuttur. Tek bir oda ve uzantısındaki sofadan oluşan temel tip konut en ilkel mimari modelidir. Kırsal insan, tarım ve hayvancılıkla uğraşır bu yüzden evin çevre biçimlendirilmesi bir bütün teşkil eder. Evler genelde güneye yönlenir ve arsa sınırına çekilerek inşa edilir böylelikle tarım alanı elde edilir. Eve ilk sokaktan giriş yapılan alan “çardakaltı” olarak adlandırılır. Bu alan bir geçiş alanıdır. Burada sebze yıkama, tütün dizme gibi faaliyetler yapılır. Erzak hazırlanır, misafir de ağırlanır. Bir nevi iç bahçedir, asmalardan sarkan üzüm salkımları, çiçekler, oturma sekileri ile sevimli ve davetkâr alanlardır. Kuyu bulunur. Hayvanlar için ayrılan bölüm; samanlık, ahır, depo evin uzantısı şeklinde ya da evden kopuk ama bahçe ile ilişkili inşa edilir. Bahçede hane halkının ihtiyaçları için sebze ve meyva ekilir. Yerleşimin daha seyrek olduğu yerlerde tütün veya zeytincilik yapılır. Yerkesik’te mimari; yeşil doku içerisinde tek ve iki katlı moloz taş örgülü, kırma çatıları kiremit ile örtülü, beyaz badanalı konutlardan oluşur. Bu bölgenin mimarisi yöre halkının toprağa dayalı yaşamı ile şekillenmiştir. Tütüncülük ve hayvancılık yakın zaman kadar halkın geçim kaynağı idi. Devlet tütün alımına kota getirince tütüncülük faaliyetleri yok denilecek kadar azaldı. Artık ova köylerinde sebze, dağ köylerinde zeytincilik ve arıcılık yaygın. Ova köylerinde yeni yapılaşmalar başlayınca kırsal mimari bozulmaya başladı… Birkaç katlı betonarme apartmanlar, toplu konutlar ve site tipi yapılaşmalarla kırsaldaki doğa- insan dengesi bozuldu. Doğaya yakışan ‘uyumlu doku’ oluşması giderek azalıp yok olma tehlikesinde… Yerkesik kırsalı Muğla’nın önemli yerleşim alanlarından biridir. Yerli halk yörede yaşamaya istekli ancak çağdaş ihtiyaçlar dokuyu değiştirmekte, neticede çevre-yeşil alan dengesi bozulmaktadır. Bu değişim sorunları ülkemizdeki pek çok kırsal bölge için tehlike çanlarının çaldığını göstermektedir.Ne yazık ki ülkemizde kırsal yerleşmelerin korunması için bir yönetmelik bulunmamaktadır. “kentsel sit alanı” ve “korunması gerekli kültür varlığı” uygulamaları ile korumcalık yolu açılabilir ancak durum karmaşık ve uygulaması zordur. “Kırsal Sit” tanımı uygulamasında ülke politikasının rolü son derece önemlidir. Kırsal yaşamın korunması kırsal mirasın korunması demektir. Devletin benzer bölgeler için yeni yapılaşmalara yön verecek planlamalara önem vermesi ve uygulamada sürdürebilirlik sağlaması kırsal mimari mirasını koruyabilir ancak. Türkiye’de kırsal yerleşimlere özgü yeterli yasal düzenlemeler ile Yerkesik ve benzer pek çok yerleşim, köy, kasaba’ya sahip çıkılmalıdır. Akademisyen ve araştırmacı mimarlarımızın araştırma ve röleve çalışmaları son derece önemli ve değerlidir. Bu çalışmaların ışığında mimarlık mirasımıza sahip çıkılmalı ve korumacılık bilinci geliştirilmelidir. (Yerkesik Kırsalı ile bilgiler Ege Mimarlık Dergisi Ocak 2016 sayısında bir makaleden alınmıştır)
E-DERGİ İzmir Life şimdi internette.
Tıklayın, okuyun...
HAZİRAN 2017 sayısında neler vardı göz atın!
SİNEMALAR
AYIN MEKANLARI KUMDA KAHVE

kumda kahve Kızlarağası deyince akla enfes Türk kahveleri geliyor. Sokak müzisyenleri eşliğinde içilen bol köpüklü kahvelerin tadı belki İzmir’in hiçbir yerinde bulamayacağınız türden. Aynı düşüncedeyseniz bir de Kumda Kahve isimli mekana uğramanızı öneririz. Kızlarağası Hanı’nın hemen yan sokağından girince yüz metre kadar ileride yer alan Kumda Kahve 2009’dan bu yana aile işletmesi olarak varlığını sürdürüyor. Aslı ve İsam Gültekin’in işlettiği mekan, İzmir’de kumda pişen ilk Türk kahvesinin yapıldı yer. Kızlarağası deyince akla çay ve kahve gelse de burada daha fazlası var. Dünya kahvelerinden sütlü tatlılara, kahvaltı menüsünden tostlara kadar birçok şeyi bulabileceğiniz mekan aynı zamanda şerbetleriyle de ünlü. Peki, nedir bu şerbetlerin özelliği? Öncelikle Kumda Kahve’de yapılan birçok şey gibi şerbetler de el yapımı. Demirhindi ve reyhan başta olmak üzere beş çeşit şerbet ...

[Devamını Oku...]

KOTİ BRASSERİE

Koti Brasserie Şıklığı ve gurme mutfağıyla Balçova’nın çehresini değiştirecek olan Koti Brasserie, uzun bir hazırlık sürecinden sonra kapılarını açtı. İzmir Ekonomi Üniversitesi mezunu olan Cemal Darıcı’nın dekorasyondan menüye kadar titizlikle tasarladığı mekân, İzmirlilere yeni bir deneyim yaşatmak için kurgulanmış. Dünya mutfaklarından seçme lezzetlerin bulunduğu, açık mutfakta yemeğinizin nasıl hazırlandığını görebildiğiniz mekânda özel tatlara da hazır olun. Et menüsünde iddialı olan Koti’de Dana Antrikot, ilik ile servis ediliyor. Burgerleri, pizzaları, makarnaları da farklı malzeme ve pişirme teknikleriyle gurme bir lezzete dönüşmüş. Salatalar ise ayrı bir deneyim hattı. Örneğin hellim ve kızarmış şeftali ile yapılan, yeşilliklerle sunulan salatayı mutlaka denemelisiniz. Mekân, kahvaltıda da dünya mutfağından tatlar sunuyor. Serpme kahvaltının yanı sıra Granola, İspanyol...

[Devamını Oku...]

MOMO ALAÇATI

Momo Alaçatı Alaçatı’nın keyifli İtalyanı Ayrıcalıklı ambiyansı, damaklarda iz bırakan lezzetleri, keyifli müzikleri, eğlence dünyasında ses getiren renkli geceleri ile geçen sene kapılarını açan ve kısa bir sürede Alaçatı’nın yıldızı olan MOMO, 2017 yazında da seçilen mekan olma özelliğini sürdürüyor. İtalyan şef Lorenzo Pellechia tarafından titizlikle oluşturulan menüsüyle Alaçatı’nın heyecanla beklenen adreslerinin başında gelen MOMO, ev sahipliği yaptığı DJ ve canlı müzik performanslarıyla da oldukça iddialı… İsminin ilhamını ünlü yazar Michael Ende’nin kültleşmiş, fantastik romanı Momo’dan alan mekan, hikayenin özünde yer alan “Zamanı değerli kullanma ve anlamlı kılma” felsefesini tüm detaylarıyla konseptinde yaşatıyor! MOMO, 100 kişi kapasiteli restoran tarafında, Akdeniz ve Ege mutfağının özel lezzetlerini sunuyor. Avokado içinde kokteyl soslu karides, parmesan peyn...

[Devamını Oku...]
MOMO ALAÇATI

1453 OSMANLI

"Şehzadeler kentinden Türkiye’ye” sloganıyla Manisa’da başlayan ve kısa sürede Manisa merkez, Buca, Mersin, Akhisar’da açılan 1453 Osmanlı, Manisa Uncubozköy’de yeni şubesiyle hizmete girdi. Şubelerinin marka değerinin artması konusunda Towerlife Perakende Lokasyon ve Marka Danışmanlık firması ile çalışan 1453 Osmanlı, yakında İstanbul'da, İzmir Bornova ve Gaziemir'de şubeler açacak. Ayrıca Birleşik Arap Emirliklerinde de bir şubenin açılması için çalışmalar sürüyor. Konsepti ve menüleriyle dikkat çeken 1453 Osmanlı kalite ve iyi hizmet anlayışından taviz vermeden hizmete devam ediyor. Menülerini sabah, öğlen, akşam ve gece olmak üzere dört farklı lezzete bölen 1453 Osmanlı’da 7’den 70’e hitap edebilecek menüleri adeta damak tadı yarattı. Osmanlı kültürünü yansıtan yemek isimlerinin sunulduğu menü konuklar tarafından büyük ilgi görüyor. Kafe bölümünde ise Nargile keyfi ile sohb...

[Devamını Oku...]

VARUNA GEZGİN

13 yıl önce Eskişehir'de matematik öğretmeni Mehmet Murat Fıçıcı tarafından başlatılan bir başarı hikayesi... Dinlemek ve denemek isteyenler buyursunlar, Varuna Gezgin karşınızda... Eskişehir'de gezmek için yaşayan, yaşamak için gezen bir grup gönüllü seyyah var. Coşkun Aral'ın belgesellerini seyrederek büyümüş, dünya atlasına bakarak hayallere dalmış ve bir gün bu hayalleri gerçeğe dönüştürmek için yollara düşmüş bir grup gezgin. Gezmek için zengin olmak gerektiğine inanmayan, imkansızı mümkün kılan bir grup gerçekçi hayalperest. Bir çok ülkeye yaptıkları yolculuklarda gördükleri değişik yemek, eğlence, işletmecilik kültürlerini Eskişehir'e taşımışlar. Bugün kafe ve restoran işletmeciliğinde bir çok konuda Türkiye'ye ilkleri getirip öncülük yapıyorlar. Eskişehir'de doğan, İzmir, Ankara, İstanbul ve yakında Antalya'da açılacak dokuzuncu şubesi ile büyüyen bu gezginler tecrü...

[Devamını Oku...]
VARUNA GEZGİN